വാഷിങ്ടണ്/ടെഹ്റാന്: മധ്യപൂര്വേഷ്യന് യുദ്ധക്കളത്തില് നിര്ണായക വഴിത്തിരിവ്. ഏതാനും നാളുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന താല്കാലിക ശാന്തതയ്ക്ക് വിരാമമിട്ട് അമേരിക്കയും ഇറാന്നും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടല് വീണ്ടും രൂക്ഷമായി. സൗദി അറേബ്യ ആദ്യമായി പരസ്യമായി അമേരിക്കയ്ക്കൊപ്പം ചേര്ന്ന് ഇറാഖിലെ ഇറാന് അനുകൂല സായുധ ഗ്രൂപ്പുകള്ക്ക് നേരെ വ്യോമാക്രമണം നടത്തിയതോടെ പശ്ചിമേഷ്യന് പ്രതിസന്ധി തികച്ചും സങ്കീര്ണ്ണവും അപകടകരവുമായ പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് വഴിമാറിയിരിക്കുകയാണ്.
അമേരിക്കന് സൈന്യത്തിനൊപ്പം ചേര്ന്ന് ഇറാഖില് സംയുക്ത ആക്രമണം നടത്തിയ വിവരം സൗദി അറേബ്യ പരസ്യമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. കഴിഞ്ഞ ഫെബ്രുവരിയില് യു.എസ്-ഇറാന് യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം സൗദി അറേബ്യ ഒരു സൈനിക നീക്കത്തില് അമേരിക്കയ്ക്കൊപ്പം നേരിട്ട് പങ്കാളിയാകുന്നത് ഇതാദ്യമായാണ്. ഇറാഖ് അതിര്ത്തിയില് നിന്ന് ഉയര്ന്നുവരുന്ന സുരക്ഷാ ഭീഷണികളും സ്വന്തം ഊര്ജ്ജ നിക്ഷേപങ്ങള്ക്ക് നേരെയുണ്ടാകുന്ന കടന്നാക്രമണങ്ങളും ഭയന്നാണ് പ്രബല അറബ് രാജ്യമായ സൗദി പ്രതിരോധ നീക്കത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നത്.
കഴിഞ്ഞ 72 മണിക്കൂറിനുള്ളില് സൗദിയുടെ കിഴക്കന് മേഖലയിലെ എണ്ണ ഉല്പ്പാദന കേന്ദ്രങ്ങള്ക്കും അമേരിക്കന് സൈനിക സ്ഥാപനങ്ങള്ക്കും നേരെ ഇറാന് പിന്തുണയുള്ള സംഘടനകള് മുപ്പതിലധികം ഡ്രോണ് ആക്രമണങ്ങള് നടത്തിയിരുന്നു. ഇതിന് തിരിച്ചടിയായാണ് വടക്കന് ഇറാഖിലെ പോപ്പുലര് മൊബിലൈസേഷന് ഫോഴ്സിന്റെ (പി.എം.എഫ്) താവളങ്ങളില് അമേരിക്കയും സൗദിയും ചേര്ന്ന് കടുത്ത വ്യോമാക്രമണം അഴിച്ചുവിട്ടത്. സൈനിക താവളങ്ങളും ആയുധ സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങളും തകര്ത്ത ആക്രമണത്തില് ഇരുപതോളം ഷിയാ സൈനികര് കൊല്ലപ്പെട്ടു.
തങ്ങള്ക്ക് നേരെ നടക്കുന്ന അധിനിവേശങ്ങള്ക്കെതിരെ ആത്മരക്ഷാര്ത്ഥം തിരിച്ചടിക്കാന് രാജ്യത്തിന് അവകാശമുണ്ടെന്ന് സൗദി അറേബ്യന് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം പ്രഖ്യാപിച്ചു. മേഖലയില് സംഘര്ഷം വ്യാപിപ്പിക്കാന് തങ്ങള് ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ സൗദി, എന്നാല് രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിന് മേലുള്ള ഏത് തരത്തിലുള്ള കടന്നുകയറ്റത്തെയും കടുത്ത രീതിയില് തന്നെ പ്രതിരോധിക്കുമെന്നും നയം വ്യക്തമാക്കി.
അതിനിടെ, ജോര്ദാനില് അമേരിക്കന് സൈനികരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാന് അപ്രതീക്ഷിത മിസൈല് ആക്രമണം നടത്തി. ഇറാന് വിപ്ലവകാരി ഗാര്ഡ് (ഐ.ആര്.ജി.സി) തൊടുത്തുവിട്ട പല തരം ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകള് യു.എസ് വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള് വിജയകരമായി തടഞ്ഞു. ഇതോടെ യുദ്ധത്തിന് താല്കാലിക വിരാമം നല്കിയെന്ന അമേരിക്കയുടെ കണക്കുകൂട്ടലുകള് തെറ്റുകയും മേഖലയില് ഭീതി പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ജോര്ദാനിലെ ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് രൂക്ഷമായ ഭാഷയിലാണ് പ്രതികരിച്ചത്. 'ഇനി ഞങ്ങളുടെ ഊഴമാണ്, അവരെ വളരെ കഠിനമായി തന്നെ അടിച്ചുതകര്ക്കും,' എന്ന് ട്രംപ് മാധ്യമങ്ങളോട് ഭീഷണി മുഴക്കി. ഇറാന്റെ പക്കല് നിന്നും ഇത്തരം നീക്കങ്ങള് ഇനി ഉണ്ടായാല് പ്രത്യാഘാതം അതിരൂക്ഷമായിരിക്കുമെന്നും അമേരിക്കന് പെന്റഗണ് വക്താക്കള് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി.
മറുവശത്ത്, അമേരിക്കയുടെ അധിനിവേശവും നിയമവിരുദ്ധ നീക്കങ്ങളും തുടരുന്നിടത്തോളം കാലം 'പ്രതിരോധം തുടരുമെന്ന്' ഇറാന് വിപ്ലവകാരി ഗാര്ഡ് (ഐ.ആര്.ജി.സി) പ്രഖ്യാപിച്ചു. അമേരിക്കയുടെ താവളങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണം നടത്തിയത് തങ്ങളാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ച ഇറാന്, ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കില് തങ്ങളുടെ മുന്നറിയിപ്പ് ലംഘിച്ച് സഞ്ചരിച്ച മൂന്ന് വിദേശ എണ്ണക്കപ്പലുകള് തടഞ്ഞുവെച്ചതായും വ്യക്തമാക്കി.
യുദ്ധം വീണ്ടും കനത്തതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയില് കടുത്ത ആശങ്കയാണ് നിലനില്ക്കുന്നത്. എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന പാതയായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാന് അടച്ചതോടെ ക്രൂഡോയില് വിതരണം ആഗോളതലത്തില് തടസ്സപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. താല്കാലിക ആശ്വാസത്തിന് ശേഷം ബ്രെന്റ് ക്രൂഡോയില് വില 3.7 ശതമാനത്തോളം വര്ധിച്ച് ബാരലിന് 87 ഡോളറിന് മുകളിലെത്തി. ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തിക രംഗത്തെ കടുത്ത പണപ്പെരുപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കും.
ഇസ്രായേല് പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിന് നെതന്യാഹു വാഷിങ്ടണിലെത്തി അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപുമായി നടത്തിയ നിര്ണായക കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ഈ സൈനിക നീക്കങ്ങള് നടക്കുന്നത്. ഇസ്രായേലും അമേരിക്കയും ചേര്ന്ന് ഇറാനെതിരെ നടത്തുന്ന സംയുക്ത പോരാട്ടത്തില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മില് ചില കാര്യങ്ങളില് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങള് നിലനില്ക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അമേരിക്കയുടെ സഹായമില്ലാതെ ഇസ്രായേലിന് നിലനില്പ്പില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ട്രംപ് ഉള്ളത്.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പല് ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനും സംഘര്ഷം അയവുവരുത്തുന്നതിനുമായി ഒമാന്റെ നേതൃത്വത്തില് നയതന്ത്ര ചര്ച്ചകള് നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് പൂര്ണ്ണമായും വിജയത്തിലെത്തിയിട്ടില്ല. കപ്പലുകള് ഏത് പാതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കണം, ആര്ക്ക് നികുതി നല്കണം എന്നതടക്കമുള്ള വിഷയങ്ങളില് ഇറാന്റെ പിടിവാശി ചര്ച്ചകളെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുകയാണ്.
യു.എസ്-സൗദി സംയുക്ത ആക്രമണത്തെ ഇറാഖ് ഭരണകൂടവും ഇറാന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും ശക്തമായി അപലപിച്ചു. സ്വന്തം പരമാധികാരത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണിതെന്നും രാജ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങള്ക്ക് നേരെ നടന്ന ഭീകരാക്രമണമാണിതെന്നും ഇറാഖ് ആരോപിച്ചു. അതേസമയം, ആക്രമണങ്ങള് ഇറാഖ് സര്ക്കാരുമായി ആലോചിച്ചാണ് നടപ്പിലാക്കിയതെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ വാദം.
മേഖലയിലെ ഷിയാ സായുധ സംഘങ്ങളെ പിരിച്ചുവിടാന് ഇറാഖ് പ്രധാനമന്ത്രി അലി അല് സെയ്ദിക്ക് മേല് അമേരിക്ക കടുത്ത സമ്മര്ദ്ദം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്. എന്നാല് രാഷ്ട്രീയമായും സൈനികമായും ഏറെ പ്രാബല്യമുള്ള ഈ ഗ്രൂപ്പുകളെ അടിച്ചമര്ത്താന് ഇറാഖ് ഭരണകൂടത്തിന് എളുപ്പമല്ല. നിലവിലെ ആക്രമണങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തില് ഇറാഖ് പ്രധാനമന്ത്രി നടത്താനിരുന്ന സൗദി അറേബ്യന് പര്യടനം താല്കാലികമായി മാറ്റിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്.
യമനിലെ ഹൂതി വിമതരും സൗദിക്കെതിരെ പോരാട്ടം കടുപ്പിച്ചതോടെ റിയാദ് കൂടുതല് കടുത്ത നീക്കങ്ങളിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്. ചെങ്കടലിലൂടെയുള്ള സൗദി എണ്ണക്കപ്പലുകള്ക്ക് നേരെ ആക്രമണം നടത്തുകയും ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്ത ഹൂതികളുടെ നടപടി സൗദിയുടെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയ്ക്ക് തന്നെ ഭീഷണിയായിട്ടുണ്ട്. ഇതാണ് അമേരിക്കയ്ക്കൊപ്പം ചേര്ന്ന് നേരിട്ട് ഇറാന് അനുകൂല സംഘങ്ങള്ക്കെതിരെ പോരാടാന് സൗദിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദിവസങ്ങളായി അമേരിക്ക നടത്തിവന്നിരുന്ന വ്യോമാക്രമണങ്ങള് നിറുത്തിവെച്ചത് നയതന്ത്ര ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിതുറക്കാനാണെന്നായിരുന്നു വിലയിരുത്തപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാല്, ഒമാന് വഴി നടന്ന ചര്ച്ചകളില് പുരോഗതിയില്ലാത്തതും ജോര്ദാനിലും ഈജിപ്തിലും ഡ്രോണ്-മിസൈല് ആക്രമണങ്ങള് തുടര്ന്നതും അമേരിക്കയെ വീണ്ടും പ്രകോപിപ്പിച്ചു.
പശ്ചിമേഷ്യന് മണ്ണില് യു.എസ് താവളങ്ങള്ക്ക് നേരെ തുടര്ച്ചയായി ഉണ്ടാകുന്ന ആക്രമണങ്ങള് വാഷിങ്ടണില് വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്. സ്വന്തം മിസൈല് പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെ സംഭരം കുറയുന്നത് വരും ദിവസങ്ങളില് അമേരിക്കയ്ക്ക് വലിയ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുമെന്നാണ് പ്രതിരോധ വിദഗ്ദ്ധര് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. അടുത്ത ദിവസങ്ങളില് അമേരിക്ക നടത്തുന്ന പ്രത്യാക്രമണം എങ്ങനെയുള്ളതായിരിക്കും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും പശ്ചിമേഷ്യന് യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാവി നിര്ണയിക്കപ്പെടുക.
